Odsetki faktoringowe – WIBOR, marża i jak są naliczane
Odsetki faktoringowe to koszt kapitału, który faktor wypłaca Ci przed terminem płatności faktury. Jak są naliczane? Czym jest WIBOR i marża? Kiedy płacisz z góry, a kiedy z dołu? Wyjaśniamy wszystko o odsetkach w faktoringu.
Odsetki faktoringowe to wynagrodzenie faktora za udostępnienie kapitału – pieniędzy, które otrzymujesz przed terminem płatności faktury. Naliczane są za okres od wypłaty zaliczki do dnia zapłaty przez kontrahenta. Składają się ze stawki referencyjnej (WIBOR) i marży faktora – łącznie od 6% do 15% w skali roku.
Czym są odsetki faktoringowe
Koszt finansowania w faktoringu – opłata za korzystanie z kapitału faktora przez okres od wypłaty zaliczki do momentu zapłaty przez kontrahenta. Naliczane jako procent od kwoty finansowania za liczbę dni. To odpowiednik odsetek od kredytu, ale w faktoringu.
Odsetki to drugi (obok prowizji faktoringowej) główny składnik kosztów faktoringu. Różnica między nimi jest kluczowa dla zrozumienia struktury kosztów:
Prowizja – opłata za obsługę faktury (stała kwota lub procent od wartości faktury, niezależna od czasu)
Odsetki – koszt kapitału za czas finansowania (zależny od liczby dni do zapłaty)
Przy krótkich terminach płatności (14-21 dni) prowizja stanowi większą część kosztu. Przy długich terminach (60-90 dni) dominują odsetki.
Z czego składają się odsetki
Oprocentowanie w faktoringu składa się zwykle z dwóch elementów:
| Element | Co to jest | Typowa wartość |
|---|---|---|
| Stawka referencyjna | WIBOR (dla PLN), EURIBOR (dla EUR) | 5-6% (zmienna) |
| Marża faktora | Dodatkowy procent dla faktora | 2-8% |
| Łączne oprocentowanie | Stawka + marża | 7-14% rocznie |
Czym jest WIBOR
Referencyjna stopa procentowa, po której banki pożyczają sobie pieniądze na polskim rynku międzybankowym. Publikowana codziennie przez GPW Benchmark. Najczęściej stosowane w faktoringu: WIBOR 1M (miesięczny) lub WIBOR 3M (trzymiesięczny).
WIBOR zmienia się w czasie – gdy rośnie, rosną też odsetki faktoringowe. To różni faktoring od kredytu ze stałym oprocentowaniem. Faktorzy aktualizują WIBOR w swoich kalkulacjach zwykle raz w miesiącu (przy WIBOR 1M) lub raz na kwartał (przy WIBOR 3M).
WIBOR 1M i 3M wynoszą obecnie około 5,5-5,8%. Do tego faktor dolicza swoją marżę (2-8%), więc łączne oprocentowanie to 7,5-14% rocznie. Aktualne stawki możesz sprawdzić na stronie GPW Benchmark.
Czym jest marża faktora
Marża to część oprocentowania, którą faktor dodaje do stawki referencyjnej jako swoje wynagrodzenie. W przeciwieństwie do WIBOR-u, marża jest stała przez cały okres umowy (chyba że wynegocjujesz zmianę).
Marża zależy od:
- Wielkości obrotów faktoringowych (wyższe obroty = niższa marża)
- Wiarygodności Twoich kontrahentów
- Rodzaju faktoringu (pełny ma wyższą marżę niż niepełny)
- Branży (ryzykowne branże = wyższa marża)
- Historii współpracy z faktorem
Jak naliczane są odsetki
Odsetki faktoringowe oblicza się według wzoru:
Odsetki = Kwota finansowania × Oprocentowanie roczne × (Liczba dni / 365)
Kluczowe zmienne to:
Kwota finansowania – zazwyczaj wypłacona zaliczka (80-90% wartości faktury)
Oprocentowanie roczne – WIBOR + marża (np. 5,8% + 4% = 9,8%)
Liczba dni – od wypłaty zaliczki do zapłaty przez kontrahenta
Przykład kalkulacji
Dane:
Faktura: 100 000 zł brutto
Zaliczka: 85% = 85 000 zł
Oprocentowanie: WIBOR 5,8% + marża 4% = 9,8% rocznie
Termin płatności: 45 dni
Obliczenie:
Odsetki = 85 000 zł × 9,8% × (45 / 365) = 1 027 zł
To koszt za 45 dni finansowania. W przeliczeniu na procent wartości faktury: 1 027 zł / 100 000 zł = 1,03%.
Od czego naliczane są odsetki
Faktorzy stosują różne podstawy naliczania odsetek. To ważny szczegół, który wpływa na całkowity koszt:
- Odsetki liczone tylko od kwoty, którą otrzymujesz
- Przy zaliczce 85% płacisz za 85%, nie 100%
- Stosowane przez większość faktorów
- Standardowa praktyka rynkowa
- Odsetki od 100% wartości faktury
- Płacisz za kapitał, którego nie otrzymujesz
- Rzadziej spotykane, ale się zdarza
- Może być ukryte w regulaminie
Przed podpisaniem umowy faktoringowej sprawdź, od czego naliczane są odsetki. Różnica między naliczaniem od zaliczki (85%) a od brutto (100%) to prawie 18% wyższy koszt przy tej samej stawce!
Odsetki z góry vs z dołu
Moment pobrania odsetek ma znaczenie dla Twojego cash flow i całkowitego kosztu:
Odsetki z góry (dyskonto)
Faktor potrąca przewidywane odsetki przy wypłacie zaliczki. Oblicza je za okres od wypłaty do terminu płatności faktury.
Przykład:
Zaliczka: 85 000 zł
Przewidywane odsetki (45 dni): 1 027 zł
Otrzymujesz na konto: 83 973 zł
Jeśli kontrahent zapłaci wcześniej (np. po 30 dniach), faktor zwraca nadpłacone odsetki. Jeśli zapłaci później – dolicza różnicę.
Stosowane głównie w faktoringu pełnym, gdzie faktor przejmuje ryzyko i chce mieć pewność co do kosztów.
Odsetki z dołu
Odsetki naliczane za faktyczną liczbę dni finansowania, potrącane przy rozliczeniu (gdy kontrahent zapłaci) lub fakturowane osobno.
Przykład:
Zaliczka: 85 000 zł → otrzymujesz 85 000 zł
Kontrahent płaci po 40 dniach (5 dni przed terminem)
Odsetki za 40 dni: 913 zł (zamiast 1 027 zł za 45 dni)
Stosowane w faktoringu niepełnym. Korzystniejsze, gdy kontrahenci płacą terminowo lub wcześniej.
| Aspekt | Odsetki z góry | Odsetki z dołu |
|---|---|---|
| Kiedy potrącane | Przy wypłacie zaliczki | Przy rozliczeniu faktury |
| Za jaki okres | Przewidywany (do terminu) | Faktyczny (rzeczywista liczba dni) |
| Wcześniejsza spłata | Zwrot nadpłaconych odsetek | Automatycznie niższy koszt |
| Spóźniona spłata | Dopłata odsetek | Wyższy koszt przy rozliczeniu |
| Stosowane w | Faktoring pełny | Faktoring niepełny |
| Wpływ na cash flow | Mniejsza wypłata na start | Pełna zaliczka na start |
Jeśli Twoi kontrahenci płacą terminowo lub wcześniej – odsetki z dołu będą korzystniejsze. Jeśli zdarza się im płacić z opóźnieniem – odsetki z góry dają większą przewidywalność kosztów.
Odsetki za opóźnienie
Co jeśli kontrahent nie zapłaci w terminie? Struktura kosztów zmienia się:
Okres karencji
Czas po terminie płatności (zwykle 7-30 dni), w którym faktor czeka na spłatę. Standardowe odsetki są nadal naliczane za każdy dzień.
Przykład: Termin płatności minął 5 dni temu. Jesteś w okresie karencji – odsetki naliczane są dalej według standardowej stawki (np. 9,8% rocznie).
Odsetki za opóźnienie (po karencji)
Po okresie karencji faktor nalicza podwyższone odsetki – zwykle o 2-5 punktów procentowych wyższe niż standardowe. To rekompensata za wydłużone ryzyko i zamrożony kapitał.
Przykład:
Oprocentowanie standardowe: 9,8%
Oprocentowanie za opóźnienie: 12-14%
Okres regresu (faktoring niepełny)
W faktoringu niepełnym, po okresie karencji rozpoczyna się okres regresu (zwykle 30-60 dni). Jeśli kontrahent nadal nie płaci, faktor może żądać zwrotu zaliczki od Ciebie.
W tym okresie odsetki są naliczane według najwyższej stawki – często zbliżonej do odsetek maksymalnych.
Jeśli Twoi kontrahenci mają historię spóźnionych płatności, odsetki za opóźnienie mogą znacząco podnieść koszt faktoringu. Sprawdź dokładnie tabelę opłat i prowizji.
Odsetki w różnych rodzajach faktoringu
Sposób naliczania i wysokość odsetek różni się w zależności od rodzaju faktoringu:
| Rodzaj faktoringu | Sposób naliczania | Typowe oprocentowanie | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Faktoring pełny | Z góry, od zaliczki | 8-12% rocznie | Wyższe oprocentowanie ze względu na przejęcie ryzyka |
| Faktoring niepełny | Z dołu, od zaliczki | 7-10% rocznie | Niższe, bo ryzyko zostaje przy faktorancie |
| Faktoring cichy | Z dołu, często od brutto | 10-15% rocznie | Wyższe ryzyko = wyższe odsetki |
| Mikrofaktoring | Wliczone w prowizję (all-in) | 15-30% w przeliczeniu | Brak oddzielnych odsetek – jedna stawka all-in |
| Faktoring eksportowy | Z góry lub z dołu | EURIBOR + 4-8% | Dla faktur w EUR – bazuje na EURIBOR |
| Faktoring odwrotny | Z dołu | 7-11% rocznie | Finansowanie zakupów, nie sprzedaży |
W mikrofaktoringu i u niektórych fintechów nie ma oddzielnych odsetek – wszystko jest wliczone w jedną prowizję all-in (np. 3% od faktury). To prostsze w kalkulacji, ale trudniejsze do porównania z tradycyjnym faktoringiem.
WIBOR a stałe oprocentowanie
Większość faktorów stosuje oprocentowanie zmienne (WIBOR + marża). Ale są też oferty ze stałym oprocentowaniem:
Oprocentowanie zmienne (WIBOR + marża)
- Zmienia się wraz z WIBOR-em (aktualizacja co miesiąc lub kwartał)
- Gdy WIBOR rośnie – płacisz więcej
- Gdy WIBOR spada – płacisz mniej
- Trudniej przewidzieć dokładny koszt z góry
- Standardowe rozwiązanie na rynku – 90% ofert
Oprocentowanie stałe
- Niezależne od WIBOR-u przez okres umowy
- Łatwiej planować koszty
- Zwykle wyższe niż zmienne (faktor wlicza ryzyko wzrostu stóp)
- Oferowane głównie przez fintechy i mikrofaktorów
- Może być korzystne przy rosnących stopach
Gdy spodziewasz się wzrostu stóp procentowych lub cenisz przewidywalność kosztów bardziej niż potencjalną oszczędność. Przy stabilnych lub spadających stopach – oprocentowanie zmienne będzie tańsze.
Praktyczne przykłady kalkulacji odsetek
Przykład 1: Krótki termin płatności (mikrofaktoring)
Sytuacja: Mała firma usługowa, faktura na 20 000 zł z terminem 14 dni
Dane:
Faktura: 20 000 zł brutto
Zaliczka: 100% = 20 000 zł (mikrofaktoring)
Model: all-in 2,5% od faktury
Koszt: 20 000 zł × 2,5% = 500 zł
W przeliczeniu na oprocentowanie roczne: 500 zł / 20 000 zł × (365/14) = 65% rocznie. Drogo, ale za prostotę i szybkość.
Przykład 2: Standardowy termin (faktoring niepełny)
Sytuacja: Firma handlowa, faktura 80 000 zł z terminem 45 dni
Dane:
Faktura: 80 000 zł brutto
Zaliczka: 85% = 68 000 zł
Prowizja: 0,5% = 400 zł
Oprocentowanie: WIBOR 5,8% + marża 3,5% = 9,3% rocznie
Kontrahent zapłacił po 42 dniach
Odsetki: 68 000 zł × 9,3% × (42/365) = 728 zł
Łączny koszt: 400 zł + 728 zł = 1 128 zł (1,41% wartości faktury)
Przykład 3: Długi termin + opóźnienie (faktoring pełny)
Sytuacja: Firma produkcyjna, faktura 150 000 zł z terminem 60 dni, kontrahent zapłacił po 80 dniach
Dane:
Faktura: 150 000 zł brutto
Zaliczka: 80% = 120 000 zł
Prowizja: 0,8% = 1 200 zł
Prowizja del credere: 0,5% = 750 zł
Oprocentowanie standardowe: 10% rocznie
Oprocentowanie za opóźnienie: 13% rocznie
Karencja: 14 dni
Obliczenie odsetek:
Za 60 dni (do terminu): 120 000 zł × 10% × (60/365) = 1 973 zł
Za karencję (14 dni): 120 000 zł × 10% × (14/365) = 460 zł
Za opóźnienie (6 dni po karencji): 120 000 zł × 13% × (6/365) = 256 zł
Odsetki łącznie: 1 973 + 460 + 256 = 2 689 zł
Całkowity koszt: 1 200 + 750 + 2 689 = 4 639 zł (3,09% wartości faktury)
Jak obniżyć koszty odsetek
1. Faktoruj faktury z krótszymi terminami
Im krótszy termin faktury, tym mniej dni finansowania i niższe odsetki. Faktura z terminem 30 dni kosztuje połowę tego, co faktura z terminem 60 dni (przy tych samych pozostałych parametrach).
2. Negocjuj marżę, nie WIBOR
WIBOR jest taki sam dla wszystkich – to stawka rynkowa. Ale marża jest negocjowalna. Przy wyższych obrotach faktoringowych (np. powyżej 500 000 zł miesięcznie) możesz negocjować obniżenie marży o 0,5-1 punkt procentowy.
3. Wybierz naliczanie od zaliczki
Upewnij się, że odsetki są naliczane od wypłaconej zaliczki, nie od wartości brutto faktury. Przy zaliczce 85% to różnica prawie 18% w kosztach odsetek.
4. Monitoruj terminowość kontrahentów
Kontrahenci, którzy płacą przed terminem, obniżają Twoje koszty odsetek. Ci, którzy się spóźniają – podnoszą (odsetki za opóźnienie). Rozważ faktorowanie tylko faktur do terminowych płatników.
5. Rozważ faktoring z odsetkami z dołu
Płacisz za faktyczną liczbę dni, nie za przewidywaną. Korzystne, gdy kontrahenci płacą wcześniej niż termin.
6. Porównaj oferty kilku faktorów
Różnice w marżach między faktorami mogą wynosić 2-3 punkty procentowe. Przy dużych obrotach to znaczące oszczędności.
Firma faktoruje 500 000 zł miesięcznie z terminem 45 dni. Obniżenie marży z 5% do 3,5% daje oszczędność około 925 zł miesięcznie, czyli ponad 11 000 zł rocznie.
Odsetki faktoringowe a odsetki kredytowe
Porównanie z kredytem obrotowym:
| Aspekt | Odsetki faktoringowe | Odsetki kredytowe |
|---|---|---|
| Podstawa naliczania | Od zaliczki lub brutto faktury | Od salda zadłużenia |
| Okres | Od wypłaty do spłaty przez kontrahenta | Zgodnie z harmonogramem spłat |
| Typowe oprocentowanie | WIBOR + 3-8% | WIBOR + 2-5% |
| Wpływ na zdolność kredytową | Brak negatywnego wpływu | Obniża zdolność kredytową |
| Zabezpieczenia | Sama faktura (wierzytelność) | Często wymagane dodatkowe |
Odsetki faktoringowe są zwykle wyższe niż kredytowe, ale faktoring nie wymaga zabezpieczeń i nie obciąża zdolności kredytowej. Szczegółowe porównanie znajdziesz w artykule Faktoring vs kredyt, leasing, pożyczka.
FAQ – odsetki faktoringowe
Ile wynoszą odsetki faktoringowe?
Oprocentowanie w faktoringu to zwykle WIBOR (ok. 5,5-5,8%) + marża faktora (2-8%), czyli łącznie 7,5-14% w skali roku. Przy fakturze 100 000 zł z zaliczką 85% i terminem 30 dni to około 575-970 zł odsetek.
Czym różnią się odsetki od prowizji faktoringowej?
Prowizja to opłata za obsługę faktury – stała lub procentowa, niezależna od czasu. Odsetki to koszt kapitału za dni finansowania – zależą od liczby dni do zapłaty. Łącznie składają się na całkowity koszt faktoringu.
Co to jest WIBOR i jak wpływa na odsetki?
WIBOR to referencyjna stopa procentowa na polskim rynku międzybankowym. Stanowi bazę oprocentowania zmiennego. Gdy WIBOR rośnie, rosną odsetki faktoringowe. Gdy spada – maleją. Aktualizacja zwykle co miesiąc lub kwartał.
Kiedy lepsze są odsetki z góry, a kiedy z dołu?
Odsetki z dołu są korzystniejsze, gdy kontrahenci płacą terminowo lub wcześniej – płacisz za faktyczną liczbę dni. Odsetki z góry dają przewidywalność, ale jeśli kontrahent zapłaci wcześniej, musisz czekać na zwrot nadpłaty.
Od czego naliczane są odsetki – od zaliczki czy brutto faktury?
Standardowo od wypłaconej zaliczki (korzystniejsze). Niektórzy faktorzy naliczają od brutto faktury (droższe o ok. 15-20%). Koniecznie sprawdź ten parametr w umowie przed podpisaniem.
Co się dzieje z odsetkami, gdy kontrahent się spóźnia?
Po terminie płatności rozpoczyna się okres karencji (7-30 dni) – odsetki naliczane według standardowej stawki. Po karencji mogą być naliczane podwyższone odsetki za opóźnienie (o 2-5 pp. wyższe). W faktoringu niepełnym po karencji zaczyna się okres regresu.
Czy odsetki faktoringowe można odliczyć od podatku?
Tak. Odsetki faktoringowe (podobnie jak prowizja) to koszt uzyskania przychodu – możesz je odliczyć od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym (PIT lub CIT).
Czy można uzyskać faktoring ze stałym oprocentowaniem?
Tak, niektórzy faktorzy (głównie fintechy i mikrofaktorzy) oferują stałe oprocentowanie niezależne od WIBOR. Jest zwykle wyższe niż zmienne, ale daje pełną przewidywalność kosztów przez okres umowy.
Sprawdź aktualne stawki odsetek i marże. Porównaj oferty i wybierz faktoring z najkorzystniejszym oprocentowaniem dla Twojej firmy.
Porównaj oferty faktoringu
