Faktoring niepełny (z regresem) – tańsza opcja dla firm ze sprawdzonymi kontrahentami
Znasz swoich kontrahentów od lat. Wiesz, że płacą – może z lekkim opóźnieniem, ale płacą. Potrzebujesz pieniędzy z faktur szybciej, ale nie chcesz przepłacać za ochronę przed ryzykiem, które w Twoim przypadku praktycznie nie istnieje. Faktoring niepełny to rozwiązanie dla Ciebie – tańszy, prostszy, z mniejszą liczbą formalności.
Według danych GUS za 2024 rok faktoring z regresem stanowi 20,9% faktoringu krajowego w Polsce. To trzeci najpopularniejszy rodzaj po faktoringu pełnym (53,4%) i odwrotnym (24,1%). Mimo mniejszego udziału rynkowego, faktoring niepełny jest często pierwszym wyborem dla MŚP ze sprawdzonymi kontrahentami.
Czym jest faktoring niepełny
Faktoring niepełny (nazywany też faktoringiem z regresem lub faktoringiem niewłaściwym) to rodzaj faktoringu, w którym ryzyko niewypłacalności kontrahenta pozostaje po stronie Twojej firmy. Faktor finansuje Twoje faktury, ale jeśli kontrahent nie zapłaci – musisz zwrócić otrzymane pieniądze.
Forma faktoringu, w której firma faktoringowa (faktor) wykupuje wierzytelność, ale nie przejmuje ryzyka niewypłacalności dłużnika. Jeśli kontrahent nie zapłaci faktury w ustalonym terminie (plus okres karencji), faktorant jest zobowiązany do zwrotu otrzymanej zaliczki. Faktor ma prawo regresu – stąd nazwa "faktoring z regresem".
Jak działa faktoring niepełny – krok po kroku
Proces faktoringu niepełnego jest prostszy i szybszy niż pełnego:
Krok 1: Dostarczasz towar lub wykonujesz usługę i wystawiasz fakturę z odroczonym terminem płatności (np. 45 dni).
Krok 2: Przekazujesz fakturę do faktora (cesja wierzytelności). Faktor weryfikuje kontrahenta – ale procedura jest uproszczona, bez oceny ubezpieczeniowej.
Krok 3: Faktor wypłaca zaliczkę – zwykle 80-100% wartości faktury – często tego samego dnia lub w 24 godziny.
Krok 4: W terminie płatności kontrahent reguluje należność bezpośrednio do faktora.
Krok 5: Faktor przekazuje Ci pozostałą część pomniejszoną o prowizję i odsetki. Transakcja zakończona.
Scenariusz alternatywny (regres): Jeśli kontrahent nie zapłaci w terminie, rozpoczyna się okres karencji (zwykle 30-60 dni dodatkowych). Faktor monituje kontrahenta. Jeśli nadal brak zapłaty – musisz zwrócić zaliczkę faktorowi. Wierzytelność wraca do Ciebie i sam dochodzisz należności od kontrahenta.
Regres to prawo faktora do żądania zwrotu wypłaconych środków, gdy kontrahent nie zapłaci. W praktyce faktor daje Ci czas (30-60 dni po terminie płatności) i najpierw sam próbuje odzyskać należność. Dopiero gdy te działania zawiodą, uruchamia regres i żąda od Ciebie zwrotu pieniędzy.
Faktoring niepełny vs pełny – kluczowe różnice
Wybór między faktoringiem pełnym a niepełnym to decyzja o tym, kto ponosi ryzyko i ile za to płaci.
| Kryterium | Faktoring niepełny (z regresem) | Faktoring pełny (bez regresu) |
|---|---|---|
| Ryzyko niewypłacalności | Ponosi faktorant (Twoja firma) | Ponosi faktor |
| Zwrot zaliczki przy braku zapłaty | Tak – musisz zwrócić pieniądze | Nie – faktor przejmuje stratę |
| Ubezpieczenie należności | Niewymagane | Wymagane |
| Koszt | Niższy (brak składki ubezpieczeniowej) | Wyższy |
| Formalności | Mniej – uproszczona weryfikacja | Więcej – ocena ubezpieczeniowa kontrahentów |
| Czas decyzji | Szybszy (nawet minuty w faktoringu online) | Dłuższy (dni/tygodnie na limity ubezpieczeniowe) |
| Dla kogo | Firmy ze sprawdzonymi kontrahentami | Firmy ceniące bezpieczeństwo, eksporterzy |
Przykład: co się dzieje, gdy kontrahent nie płaci
Firma ABC sprzedała towar za 50 000 zł z 30-dniowym terminem płatności. Skorzystała z faktoringu niepełnego i otrzymała 45 000 zł zaliczki (90%). Po 30 dniach kontrahent nie płaci.
Dni 1-30 po terminie (okres karencji): Faktor monituje kontrahenta – wysyła przypomnienia, wezwania do zapłaty. ABC nie musi jeszcze nic robić.
Dzień 31-60 (przedłużona karencja): Jeśli umowa przewiduje 60-dniową karencję, faktor kontynuuje działania windykacyjne.
Po upływie karencji: Faktor uruchamia regres. ABC musi zwrócić 45 000 zł. Wierzytelność wraca do ABC, które samo dochodzi należności od kontrahenta (lub sprzedaje dług firmie windykacyjnej).
Zanim wybierzesz faktoring niepełny, oceń swoich kontrahentów. Jedna nieopłacona faktura na 100 000 zł może zablokować Twoją płynność finansową na tygodnie. Jeśli masz wątpliwości co do wypłacalności odbiorcy – rozważ faktoring pełny dla tego konkretnego kontrahenta.
Ile kosztuje faktoring niepełny
Faktoring niepełny jest tańszy od pełnego – nie płacisz za ubezpieczenie należności. Koszty faktoringu niepełnego są przewidywalne i przejrzyste.
Struktura kosztów
| Element kosztu | Typowy zakres | Opis |
|---|---|---|
| Prowizja faktoringowa | 0,2% – 1,0% wartości faktury | Podstawowa opłata za obsługę (niższa niż w pełnym) |
| Odsetki za finansowanie | WIBOR + 2-4% rocznie lub stała stawka dzienna | Naliczane od wypłaconej zaliczki za okres do spłaty |
| Opłata przygotowawcza | 0 – 0,5% limitu (jednorazowo) | Przy uruchomieniu umowy (często 0 zł w faktoringu online) |
| Opłata za monitoring | 0 – 50 zł/kontrahent/miesiąc | Za weryfikację i monitorowanie odbiorców |
Przykładowa kalkulacja
Faktura 50 000 zł, termin płatności 45 dni, zaliczka 90%.
Faktoring niepełny:
Prowizja: 0,5% × 50 000 zł = 250 zł
Odsetki: 45 000 zł × 7% × (45/365) = 388 zł
Razem: 638 zł (1,28% wartości faktury)
Faktoring pełny (dla porównania):
Prowizja: 0,8% × 50 000 zł = 400 zł
Odsetki: 45 000 zł × 8% × (45/365) = 443 zł
Składka ubezpieczeniowa: 0,2% × 50 000 zł = 100 zł
Razem: 943 zł (1,89% wartości faktury)
Różnica: około 305 zł na fakturze 50 000 zł. Przy 20 fakturach miesięcznie to 6 100 zł oszczędności miesięcznie.
Firmy faktoringowe online (SMEO, NFG, Finea, eFaktor) oferują faktoring niepełny od 0,04-0,08% dziennie bez dodatkowych opłat. Przy fakturze 50 000 zł na 45 dni to koszt 900-1 800 zł – konkurencyjny z tradycyjnymi faktorami, ale z wypłatą w minutach zamiast dni.
Dla kogo faktoring niepełny
Faktoring z regresem jest optymalny w konkretnych sytuacjach biznesowych:
Firmy ze sprawdzonymi kontrahentami
Współpracujesz z tymi samymi odbiorcami od lat? Wiesz, że płacą – może czasem z opóźnieniem, ale zawsze? Nie ma sensu płacić za ubezpieczenie ryzyka, które praktycznie nie istnieje. Faktoring niepełny da Ci finansowanie bez zbędnych kosztów.
Kontrahenci to duże, stabilne firmy
Twoi odbiorcy to korporacje, sieci handlowe, spółki giełdowe? Ryzyko ich upadłości jest minimalne. Faktoring niepełny pozwala finansować faktury tanio, bez płacenia za ochronę przed niewypłacalnością firm, które nie upadną.
Dostawcy dla sektora publicznego
Wystawiasz faktury gminom, urzędom, szpitalom publicznym? Sektor publiczny nie ogłasza upadłości. Faktoring niepełny to standard dla firm współpracujących z JST – taniej i bez zbędnych formalności.
Firmy szukające minimum formalności
Nie chcesz czekać tygodniami na limity ubezpieczeniowe? Faktoring niepełny wymaga mniej dokumentów, szybszej weryfikacji, a decyzja zapada w godzinach lub minutach (online). Idealne dla firm potrzebujących szybkiego finansowania.
Firmy optymalizujące koszty finansowania
Każdy procent ma znaczenie? Przy dużych obrotach różnica między faktoringiem pełnym a niepełnym to tysiące złotych miesięcznie. Jeśli Twoi kontrahenci są wiarygodni – oszczędzaj na kosztach.
- Współpracujesz z kontrahentami od ponad 12 miesięcy
- Znasz historię płatności odbiorców – płacą regularnie
- Kontrahenci to duże, stabilne firmy lub sektor publiczny
- Chcesz minimalizować koszty finansowania
- Potrzebujesz szybkiej decyzji i minimum formalności
- Masz własne narzędzia oceny wiarygodności kontrahentów
- Akceptujesz ryzyko regresu w zamian za niższą cenę
Kiedy faktoring niepełny to zły wybór
Są sytuacje, gdy faktoring z regresem może być ryzykowny:
- Znasz kontrahentów i ufasz im
- Odbiorcy to stabilne firmy/sektor publiczny
- Chcesz minimalizować koszty
- Potrzebujesz szybkiego finansowania
- Masz zdywersyfikowany portfel odbiorców
- Nie znasz sytuacji finansowej kontrahentów
- Pozyskujesz nowych, nieznanych odbiorców
- Działasz w branży o wysokim ryzyku upadłości
- Masz wysoką koncentrację u 1-2 odbiorców
- Eksportujesz na ryzykowne rynki
Nowi kontrahenci – nie masz historii współpracy, nie wiesz jak płacą. Lepszy faktoring pełny lub mieszany.
Branże kryzysowe – jeśli cała branża Twojego kontrahenta ma problemy (np. upadające sieci handlowe), ryzyko regresu rośnie.
Jeden duży odbiorca – jeśli 80% faktur wystawiasz jednemu kontrahentowi, jego niewypłacalność = Twoja katastrofa. Ubezpiecz to ryzyko.
Eksport na trudne rynki – weryfikacja zagranicznego kontrahenta jest trudna. Faktoring pełny eksportowy to bezpieczniejszy wybór.
Okres karencji – ile masz czasu na regres
Regres nie następuje natychmiast po terminie płatności. Umowy faktoringowe przewidują okres karencji – dodatkowy czas, w którym faktor próbuje odzyskać należność zanim zażąda od Ciebie zwrotu.
Typowe okresy karencji
| Typ faktora | Okres karencji | Co się dzieje w tym czasie |
|---|---|---|
| Faktoring bankowy | 30-60 dni | Monitoring, przypomnienia, wezwania do zapłaty |
| Faktoring pozabankowy | 14-30 dni | Intensywny monitoring, kontakt z kontrahentem |
| Faktoring online | 7-21 dni | Automatyczne przypomnienia, krótszy cykl |
Okres karencji to element negocjowalny. Jeśli Twoi kontrahenci mają historię drobnych opóźnień (płacą, ale po 10-15 dniach po terminie), negocjuj dłuższą karencję. 60 dni zamiast 30 może uchronić Cię przed regresem w sytuacjach, które rozwiązałyby się same.
Jak księgować faktoring niepełny
W faktoringu niepełnym ryzyko pozostaje po Twojej stronie – nie możesz od razu wyksięgować należności. Ewidencja jest zbliżona do kredytu.
Schemat księgowania
1. Wystawienie faktury sprzedażowej:
Wn Rozrachunki z odbiorcami (należności): 50 000 zł
Ma Przychody ze sprzedaży: 50 000 zł
2. Otrzymanie zaliczki od faktora (90%):
Wn Rachunek bankowy: 45 000 zł
Ma Pozostałe rozrachunki (zobowiązanie wobec faktora): 45 000 zł
3. Kontrahent płaci faktorowi w terminie:
Wn Pozostałe rozrachunki: 45 000 zł
Wn Koszty finansowe (prowizja + odsetki): 638 zł
Wn Rachunek bankowy: 4 362 zł (pozostałe 10% minus koszty)
Ma Rozrachunki z odbiorcami: 50 000 zł
Scenariusz alternatywny – regres:
Wn Pozostałe rozrachunki: 45 000 zł
Ma Rachunek bankowy: 45 000 zł (zwrot zaliczki faktorowi)
Należność pozostaje w księgach – sam windykujesz od kontrahenta.
W faktoringu niepełnym należność pozostaje w Twoim bilansie do momentu zapłaty przez kontrahenta. Po stronie pasywów pojawia się zobowiązanie wobec faktora. To różni się od faktoringu pełnego, gdzie należność znika z bilansu już przy cesji.
Faktoring niepełny jawny vs cichy
Faktoring niepełny może występować w dwóch wariantach ze względu na informowanie kontrahenta:
Faktoring niepełny jawny
Kontrahent jest informowany o cesji wierzytelności. Płaci bezpośrednio na konto faktora. Na fakturze widnieje informacja o cesji i numer konta faktora.
Zalety: Niższy koszt. Faktor ma kontrolę nad płatnością. Łatwiejszy monitoring.
Wady: Kontrahent wie, że korzystasz z faktoringu. Niektórzy odbiorcy mogą to postrzegać negatywnie (choć to coraz rzadsze).
Faktoring niepełny cichy (tajny)
Kontrahent nie wie o faktoringu. Płaci na Twoje konto, a Ty przekazujesz środki faktorowi. Cesja jest ukryta.
Zalety: Dyskrecja. Kontrahent nie wie o Twoim finansowaniu.
Wady: Wyższy koszt (większe ryzyko dla faktora). Wymaga zaufania faktora do Ciebie. Mniej popularny.
Około 90% faktoringu niepełnego w Polsce to faktoring jawny. Faktoring cichy jest droższy i trudniej dostępny. Jeśli obawiasz się reakcji kontrahentów – pamiętaj, że faktoring jest dziś powszechnym narzędziem finansowym i nie świadczy o problemach firmy.
Firmy oferujące faktoring niepełny
Faktoring niepełny jest dostępny u praktycznie wszystkich faktorów w Polsce. Oto przykłady:
Faktorzy bankowi:
PKO Faktoring – faktoring niepełny z 60-dniowym okresem karencji, obsługa przez Factornet.
Santander Factoring – eFaktoring niepełny online z decyzją w 15 minut, wypłata w 5 minut.
Alior Bank Faktoring – faktoring niepełny z 30-dniową karencją, decyzja w 30 minut.
Bank Millennium Faktoring – faktoring niepełny z ubezpieczeniem (opcjonalnie), integracja z Millenet.
Faktorzy online (specjalizacja w MŚP):
SMEO – faktoring niepełny online, 100% zaliczki, wypłata w 5 minut, prowizja od 0,04%/dzień.
NFG – faktoring niepełny do 250 000 zł limitu, wypłata ekspresowa, minimum formalności.
eFaktor – faktoring niepełny z 90% zaliczką, dla firm od 3 miesięcy działalności.
Finea – faktoring niepełny do 200 000 zł, 90-100% zaliczki, wypłata w 1 godzinę.
Sprawdź warunki faktoringu niepełnego u różnych faktorów. Porównaj prowizje, okresy karencji i czas wypłaty.
Porównaj oferty faktoringuJak uzyskać faktoring niepełny
Proces uzyskania faktoringu niepełnego jest prostszy i szybszy niż pełnego – nie wymaga oceny ubezpieczeniowej kontrahentów.
Wymagane dokumenty
- Dokumenty rejestrowe firmy (KRS/CEIDG)
- Wyciągi bankowe za 3-6 miesięcy (lub dostęp przez Open Banking)
- Lista kontrahentów do objęcia faktoringiem
- Przykładowe faktury i umowy handlowe
- Zaświadczenia o niezaleganiu (ZUS, US) – często opcjonalnie
Proces krok po kroku
Faktoring bankowy:
1. Wniosek + dokumenty → 2. Weryfikacja firmy (1-3 dni) → 3. Weryfikacja kontrahentów (1-2 dni) → 4. Decyzja i umowa → 5. Uruchomienie (łącznie 3-7 dni roboczych)
Faktoring online:
1. Rejestracja online → 2. Weryfikacja przez Open Banking (minuty) → 3. Zgłoszenie faktury → 4. Decyzja (minuty) → 5. Wypłata (5 minut – 24 godziny)
W faktoringu online (SMEO, NFG, Finea) cały proces od rejestracji do pierwszej wypłaty może zająć mniej niż godzinę. Brak papierowych dokumentów, weryfikacja przez API bankowe, decyzja algorytmiczna. Idealne dla firm potrzebujących pieniędzy "na już".
Faktoring mieszany – kompromis między pełnym a niepełnym
Nie musisz wybierać "wszystko albo nic". Faktoring mieszany łączy cechy faktoringu pełnego i niepełnego:
Jak działa faktoring mieszany
Faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności, ale tylko do określonej kwoty (limitu). Powyżej tego limitu – obowiązuje regres.
Przykład: Limit odpowiedzialności faktora: 80% wartości faktury. Faktura na 100 000 zł. Jeśli kontrahent nie zapłaci, faktor pokrywa 80 000 zł, a Ty zwracasz 20 000 zł (regres częściowy).
Kiedy faktoring mieszany
Faktoring mieszany sprawdza się, gdy chcesz częściowej ochrony bez pełnego kosztu ubezpieczenia. Popularny w sytuacjach, gdy kontrahent jest "prawie" pewny, ale nie całkowicie.
FAQ – faktoring niepełny
Czy w faktoringu niepełnym zawsze muszę zwrócić pieniądze, gdy kontrahent nie płaci?
Tak, to istota faktoringu z regresem. Jeśli kontrahent nie zapłaci po upływie okresu karencji (30-60 dni po terminie płatności), musisz zwrócić zaliczkę faktorowi. Wierzytelność wraca do Ciebie i sam dochodzisz należności. Niektóre umowy pozwalają na rozłożenie zwrotu na raty – negocjuj to przy podpisywaniu umowy.
O ile faktoring niepełny jest tańszy od pełnego?
Typowa różnica to 0,2-0,5% wartości faktury (brak składki ubezpieczeniowej). Przy fakturze 100 000 zł oszczędzasz 200-500 zł. Przy rocznych obrotach faktoringowych 5 mln zł to 10 000-25 000 zł rocznie. Ale jedna nieopłacona faktura może "zjeść" te oszczędności na lata.
Czy mogę mieć faktoring niepełny na jednych kontrahentów i pełny na innych?
Tak, to popularna praktyka. Sprawdzonych, stabilnych kontrahentów finansujesz w faktoringu niepełnym (taniej). Nowych lub ryzykownych – w faktoringu pełnym (bezpieczniej). Wielu faktorów oferuje takie elastyczne rozwiązania w ramach jednej umowy.
Co się dzieje, gdy kontrahent płaci z opóźnieniem, ale płaci?
Jeśli zapłata wpłynie przed upływem okresu karencji – wszystko w porządku, nie ma regresu. Faktor może naliczyć odsetki za opóźnienie (od kontrahenta lub od Ciebie – zależy od umowy). Jeśli kontrahent regularnie płaci z opóźnieniem, negocjuj dłuższy okres karencji.
Czy faktoring niepełny jest dostępny dla nowych firm?
Tak, często łatwiej niż faktoring pełny. Faktorzy online (SMEO, NFG) akceptują firmy od 3 miesięcy działalności. Kluczowa jest jakość kontrahentów – jeśli wystawiasz faktury dużym, stabilnym firmom, Twój staż ma mniejsze znaczenie.
Jak faktoring niepełny wpływa na relacje z kontrahentami?
W faktoringu jawnym kontrahent wie o cesji. Większość firm traktuje to neutralnie – faktoring jest powszechnym narzędziem finansowym. Jeśli kontrahent ma opory, rozważ faktoring cichy (droższy) lub wyjaśnij, że faktoring to standard w biznesie, nie oznaka problemów.
Czy mogę sam windykować należność zamiast zwracać pieniądze faktorowi?
Standardowo – najpierw zwracasz zaliczkę, potem windykujesz sam. Niektóre umowy przewidują jednak, że faktor daje Ci dodatkowy czas na windykację przed regresem. Negocjuj taką klauzulę, jeśli masz skuteczne narzędzia windykacyjne.
Faktoring niepełny a zdolność kredytowa – czy wpływa?
Faktoring niepełny nie jest kredytem, ale w bilansie pojawia się zobowiązanie wobec faktora. Banki mogą to uwzględniać przy ocenie zdolności, choć wpływ jest mniejszy niż przy kredycie. Faktoring pełny jest pod tym względem korzystniejszy – należność znika z bilansu.
Porównaj oferty firm faktoringowych i znajdź najlepsze warunki. Jeśli masz sprawdzonych kontrahentów – faktoring niepełny może być optymalnym wyborem.
Porównaj oferty faktoringu
