Koszty faktoringu – prowizje, odsetki i ukryte opłaty. Kompletny przewodnik
Ile kosztuje faktoring? To pytanie zadaje sobie każdy przedsiębiorca rozważający tę formę finansowania. Odpowiedź nie jest prosta, bo koszt faktoringu składa się z wielu elementów, a tabele opłat potrafią liczyć kilkanaście pozycji. W tym przewodniku rozkładamy strukturę kosztów na czynniki pierwsze, pokazujemy konkretne kalkulacje i uczymy, jak porównywać oferty, żeby nie przepłacić.
Rzeczywisty koszt faktoringu to zazwyczaj 1,5% do 4% wartości faktury przy terminie płatności 30-60 dni. Składa się na niego prowizja (0,2-3%), odsetki (WIBOR + marża) oraz ewentualne opłaty dodatkowe. Kluczowe jest porównanie całkowitego kosztu, nie tylko pojedynczych stawek.
Z czego składa się koszt faktoringu
Koszt faktoringu nie jest jedną prostą opłatą. To suma kilku elementów, które różni faktorzy nazywają i naliczają w odmienny sposób. Podstawowy wzór wygląda następująco:
KOSZT FAKTORINGU = PROWIZJA + ODSETKI + (opłata przygotowawcza) + (inne opłaty)
Elementy w nawiasach nie występują u wszystkich faktorów. Przed podpisaniem umowy sprawdź pełną tabelę opłat i prowizji.
Przyjrzyjmy się każdemu elementowi osobno.
Prowizja faktoringowa
Prowizja faktoringowa to podstawowa opłata za obsługę wierzytelności – weryfikację faktury, monitorowanie należności, kontakt z kontrahentem, rozliczenie transakcji. Jest naliczana jako procent od wartości brutto faktury.
Procentowa opłata pobierana od wartości brutto faktury zgłoszonej do finansowania. Pokrywa koszty operacyjne faktora związane z obsługą wierzytelności. Typowy zakres: 0,2% do 3% wartości faktury.
Od czego zależy wysokość prowizji
Wysokość prowizji nie jest stała – faktorzy ustalają ją indywidualnie na podstawie kilku czynników:
Rodzaj faktoringu – faktoring pełny (bez regresu) jest droższy, bo faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności. Różnica może wynosić 0,3-1 punkt procentowy.
Wielkość obrotów – im więcej faktur przekazujesz do finansowania, tym niższą stawkę możesz wynegocjować. Duzi klienci płacą nawet poniżej 0,5%.
Liczba kontrahentów – większa dywersyfikacja oznacza niższe ryzyko dla faktora i niższą prowizję dla Ciebie.
Wiarygodność odbiorców – jeśli Twoi kontrahenci to duże, stabilne firmy z dobrą historią płatniczą, prowizja będzie niższa.
Branża – niektóre sektory (np. budownictwo) są postrzegane jako bardziej ryzykowne i mają wyższe stawki.
Sposób naliczania prowizji
Faktorzy stosują różne modele naliczania prowizji:
Prowizja miesięczna – naliczana raz, niezależnie od tego, po ilu dniach kontrahent zapłaci. Jeśli prowizja wynosi 1% miesięcznie, a kontrahent zapłaci po 15 dniach, i tak zapłacisz pełne 1%.
Prowizja dzienna – naliczana za każdy dzień finansowania. Jeśli stawka dzienna wynosi 0,033% (≈1% miesięcznie), a kontrahent zapłaci po 20 dniach, zapłacisz 0,66%. To korzystniejsze przy szybkich płatnościach.
Jeśli Twoi kontrahenci płacą przed terminem lub punktualnie, wybierz faktora z prowizją dzienną – zapłacisz tylko za faktyczny okres finansowania. Przy prowizji miesięcznej tracisz na każdym dniu wcześniejszej zapłaty.
Odsetki od finansowania
Odsetki to koszt kapitału, który faktor wypłaca Ci przed terminem płatności faktury. Naliczane są za okres od momentu wypłaty zaliczki do dnia zapłaty przez kontrahenta.
Jak oblicza się odsetki
Odsetki w faktoringu składają się zwykle z dwóch elementów: stawki referencyjnej (najczęściej WIBOR 1M lub 3M) oraz marży faktora. Łączna stawka może wynosić od 6% do 15% w skali roku.
Odsetki = Kwota finansowania × Oprocentowanie roczne × (Liczba dni / 365)
Przykład: 80 000 zł × 8% × (45 dni / 365) = 789 zł
Od jakiej kwoty naliczane są odsetki
Tu uwaga – faktorzy stosują różne podstawy naliczania:
Od wypłaconej zaliczki – jeśli zaliczka wynosi 85% faktury, odsetki liczone są od tych 85%. To korzystniejszy wariant.
Od wartości brutto faktury – odsetki naliczane od 100% wartości, mimo że otrzymujesz tylko część. Sprawdź ten parametr przed podpisaniem umowy.
Kiedy naliczane są odsetki
W faktoringu niepełnym odsetki naliczane są z dołu – po zapłacie przez kontrahenta potrącane są z pozostałej części należności.
W faktoringu pełnym odsetki często naliczane są z góry – przy wypłacie zaliczki faktor od razu potrąca przewidywane odsetki za cały okres finansowania. Jeśli kontrahent zapłaci wcześniej, różnica jest zwracana.
Opłaty dodatkowe – uwaga na ukryte koszty
Poza prowizją i odsetkami faktorzy mogą pobierać szereg opłat dodatkowych. To one często decydują o tym, że rzeczywisty koszt faktoringu okazuje się wyższy niż zakładany na podstawie samej prowizji.
| Rodzaj opłaty | Typowy zakres | Kiedy występuje |
|---|---|---|
| Prowizja przygotowawcza | 0-3% limitu lub 500-5000 zł | Jednorazowo przy uruchomieniu |
| Opłata za limit faktoringowy | 0-2% limitu rocznie | Co roku za utrzymanie limitu |
| Weryfikacja kontrahenta | 0-200 zł za podmiot | Przy dodaniu nowego odbiorcy |
| Prowizja del credere | 0,1-1,5% wartości faktury | W faktoringu pełnym (za przejęcie ryzyka) |
| Opłata za niewykorzystany limit | 0-0,5% miesięcznie | Od niewykorzystanej części limitu |
| Odsetki za opóźnienie | Odsetki ustawowe lub wyższe | Gdy kontrahent płaci po terminie |
| Opłaty windykacyjne | 50-500 zł za czynność | Monity, wezwania, działania prawne |
| Dostęp do platformy online | 0-200 zł miesięcznie | Stała opłata abonamentowa |
Najbardziej kosztowne bywają: prowizja przygotowawcza (płacona co roku przy odnowieniu umowy!), opłata za niewykorzystany limit (kara za niższe obroty) oraz podwyższone odsetki w okresie tolerowanego opóźnienia. Przed podpisaniem umowy zażądaj pełnej tabeli opłat i prowizji.
Przykładowe kalkulacje kosztów faktoringu
Teoria teorią, ale najlepiej zrozumieć koszty na konkretnych przykładach. Poniżej przedstawiamy trzy scenariusze dla różnych wartości faktur i terminów płatności.
Przykład 1: Mała faktura, krótki termin
Wartość faktury brutto: 15 000 zł
Termin płatności: 30 dni
Wypłacana zaliczka: 90% = 13 500 zł
Prowizja faktoringowa: 1,2%
Oprocentowanie: 9% rocznie
Obliczenia:
Prowizja: 15 000 zł × 1,2% = 180 zł
Odsetki: 13 500 zł × 9% × (30/365) = 99,86 zł
Łączny koszt: 279,86 zł (1,87% wartości faktury)
Przykład 2: Średnia faktura, standardowy termin
Wartość faktury brutto: 50 000 zł
Termin płatności: 60 dni
Wypłacana zaliczka: 85% = 42 500 zł
Prowizja faktoringowa: 0,8%
Oprocentowanie: 8% rocznie
Obliczenia:
Prowizja: 50 000 zł × 0,8% = 400 zł
Odsetki: 42 500 zł × 8% × (60/365) = 558,90 zł
Łączny koszt: 958,90 zł (1,92% wartości faktury)
Przykład 3: Duża faktura, długi termin (faktoring pełny)
Wartość faktury brutto: 200 000 zł
Termin płatności: 90 dni
Wypłacana zaliczka: 80% = 160 000 zł
Prowizja faktoringowa: 1,5% (faktoring pełny)
Oprocentowanie: 10% rocznie
Prowizja del credere: 0,5%
Obliczenia:
Prowizja: 200 000 zł × 1,5% = 3 000 zł
Prowizja del credere: 200 000 zł × 0,5% = 1 000 zł
Odsetki: 160 000 zł × 10% × (90/365) = 3 945,21 zł
Łączny koszt: 7 945,21 zł (3,97% wartości faktury)
Jak porównywać oferty faktoringu
Porównywanie ofert faktoringu jest trudniejsze niż porównywanie kredytów. Nie ma jednego wskaźnika typu RRSO, a każdy faktor ma inną strukturę opłat. Oto praktyczny sposób na rzetelne porównanie.
Krok 1: Określ swój typowy scenariusz
Przed porównywaniem ofert ustal swoje typowe parametry: średnią wartość faktury, typowy termin płatności, liczbę faktur miesięcznie, liczbę kontrahentów. Te dane pozwolą obliczyć rzeczywisty koszt u każdego faktora.
Krok 2: Zażądaj pełnej symulacji kosztów
Poproś każdego faktora o szczegółową symulację kosztów dla Twojego scenariusza. Dobry faktor przygotuje kalkulację uwzględniającą wszystkie opłaty, nie tylko prowizję i odsetki.
Krok 3: Porównaj koszt całkowity, nie pojedyncze stawki
Niższa prowizja nie oznacza niższego kosztu. Faktor A z prowizją 0,5% i wysokimi odsetkami oraz opłatą za limit może być droższy niż Faktor B z prowizją 1% bez dodatkowych opłat.
- Sprawdź prowizję i sposób jej naliczania (miesięcznie vs dziennie)
- Sprawdź oprocentowanie (WIBOR + marża) i bazę naliczania (zaliczka vs cała faktura)
- Zapytaj o prowizję przygotowawczą i czy jest pobierana co roku
- Sprawdź opłatę za niewykorzystany limit
- Zapytaj o koszty weryfikacji kontrahentów
- Sprawdź odsetki za okres tolerowanego opóźnienia
- Zapytaj o ewentualne opłaty windykacyjne
- Poproś o pełną tabelę opłat i prowizji przed podpisaniem umowy
Co wpływa na wysokość kosztów faktoringu
Koszt faktoringu nie jest stały – możesz go obniżyć, znając czynniki, które na niego wpływają.
Czynniki obniżające koszt
Wysokie obroty – im więcej faktur przekazujesz do finansowania, tym lepszą stawkę wynegocjujesz. Przy obrotach powyżej 1 mln zł miesięcznie możesz liczyć na prowizje poniżej 0,5%.
Wiarygodni kontrahenci – duże firmy, spółki giełdowe, instytucje publiczne oznaczają niższe ryzyko i niższe koszty.
Dywersyfikacja odbiorców – wiele mniejszych faktur od różnych kontrahentów jest bezpieczniejsze niż jedna duża od jednego odbiorcy.
Dobra historia współpracy – po roku lub dwóch latach bezproblemowej współpracy możesz renegocjować warunki.
Faktoring niepełny – jeśli akceptujesz ryzyko niewypłacalności, płacisz mniej.
Czynniki podwyższające koszt
Ryzykowna branża – budownictwo, transport, handel z długimi łańcuchami dostaw.
Długie terminy płatności – im dłużej faktor finansuje fakturę, tym więcej zarabia na odsetkach.
Mało znani kontrahenci – małe firmy, nowi gracze na rynku, podmioty bez historii.
Faktoring pełny – przejęcie ryzyka kosztuje.
Kontrahenci zagraniczni – faktoring eksportowy jest droższy od krajowego.
Czy faktoring się opłaca – analiza kosztów i korzyści
Sam koszt faktoringu niewiele mówi bez porównania z alternatywami i korzyściami. Oto jak przeprowadzić rzetelną analizę opłacalności.
Faktoring vs kredyt obrotowy
Kredyt obrotowy bywa tańszy (oprocentowanie 6-10% rocznie bez prowizji od każdej transakcji), ale wymaga zdolności kredytowej, zabezpieczeń i długich procedur. Faktoring jest droższy, ale dostępny szybciej i dla firm z gorszą kondycją finansową.
Faktoring vs skonto (rabat za wczesną płatność)
Jeśli oferujesz kontrahentom skonto 2% za płatność w 7 dni zamiast 60 dni, koszt tego skonta w skali roku wynosi około 14%. Faktoring przy koszcie 2-3% za 60 dni może być tańszy, a jednocześnie nie tracisz marży.
Wartość szybkiego dostępu do gotówki
Koszt faktoringu warto porównać z korzyściami:
- Możliwość przyjęcia większych zamówień bez czekania na płatności
- Rabaty u dostawców za płatność gotówką
- Uniknięcie kosztownych pożyczek krótkoterminowych
- Brak kar za nieterminowe płatności wobec ZUS, US, dostawców
- Zachowanie zdolności kredytowej na inne cele
- Przejęcie ryzyka niewypłacalności (faktoring pełny)
- Prowizja i odsetki od każdej faktury
- Ewentualne opłaty dodatkowe
- Czas na obsługę administracyjną
- Informowanie kontrahentów o cesji
Firma płaci 2% kosztów faktoringu, ale dzięki szybkiemu dostępowi do gotówki: negocjuje 3% rabatu u dostawców za płatność gotówką, unika odsetek za opóźnione składki ZUS (8% rocznie), może przyjąć dodatkowe zlecenie o marży 15%. Bilans: koszt 2%, korzyści znacznie wyższe.
Faktoring a podatki
Koszty faktoringu mają konsekwencje podatkowe, które warto uwzględnić w kalkulacji.
Koszty uzyskania przychodu
Prowizje i odsetki faktoringowe stanowią koszty uzyskania przychodu i pomniejszają podstawę opodatkowania. Przy stawce CIT 19% każde 1000 zł kosztów faktoringu oznacza 190 zł mniejszego podatku.
VAT od usług faktoringowych
Usługi faktoringowe są opodatkowane stawką VAT 23%. Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT, odliczysz ten podatek od swoich zobowiązań. Faktycznie więc VAT jest dla Ciebie neutralny.
Niektóre firmy oferujące „faktoring" to w rzeczywistości firmy pożyczkowe, które opodatkowują swoje usługi inaczej. Wybieraj faktorów zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów lub renomowane banki – masz pewność prawidłowego rozliczenia podatkowego.
Jak negocjować niższe koszty faktoringu
Koszty faktoringu nie są wyryte w kamieniu. Oto sprawdzone sposoby na wynegocjowanie lepszych warunków.
Przed podpisaniem umowy
Porównaj minimum 3-4 oferty – konkurencja działa na Twoją korzyść. Pokaż faktorowi ofertę konkurencji.
Negocjuj pakiet, nie pojedyncze stawki – faktor może obniżyć prowizję, ale podnieść opłatę za limit. Negocjuj całkowity koszt.
Zadeklaruj wyższe obroty – jeśli planujesz rozwój, pokaż prognozy. Faktorzy dają lepsze stawki za perspektywę długoterminowej współpracy.
Poproś o rezygnację z opłat jednorazowych – prowizja przygotowawcza, opłata za weryfikację kontrahentów – te pozycje często można wynegocjować do zera.
Po roku współpracy
Renegocjuj warunki – jeśli współpraca przebiegała bezproblemowo, masz argument za obniżeniem stawek.
Pokaż alternatywy – konkurencyjne oferty to najlepszy argument negocjacyjny.
Zwiększ skalę – wyższe obroty to niższe stawki procentowe.
Sprawdź prowizje, oprocentowanie i opłaty dodatkowe ponad 20 firm faktoringowych. Znajdź najkorzystniejszą ofertę dla swojej firmy.
Porównaj koszty faktoringuFAQ – pytania o koszty faktoringu
Ile procent kosztuje faktoring?
Całkowity koszt faktoringu wynosi zazwyczaj 1,5% do 4% wartości faktury przy terminie płatności 30-60 dni. Składa się z prowizji (0,2-3% wartości faktury) oraz odsetek (6-15% w skali roku, naliczanych proporcjonalnie do okresu finansowania). Dokładny koszt zależy od rodzaju faktoringu, obrotów, branży i wiarygodności kontrahentów.
Co to jest prowizja przygotowawcza i czy muszę ją płacić?
Prowizja przygotowawcza to jednorazowa opłata za analizę ryzyka, weryfikację kontrahentów i przygotowanie umowy. Wynosi zwykle 0-3% przyznanego limitu lub kilkaset-kilka tysięcy złotych kwotowo. Nie wszyscy faktorzy ją pobierają – można ją wynegocjować do zera. Uwaga: niektórzy faktorzy naliczają ją co roku przy odnowieniu umowy!
Czy faktoring pełny jest droższy od niepełnego?
Tak, faktoring pełny (bez regresu) jest droższy o około 0,3-1,5 punktu procentowego. Wynika to z konieczności przejęcia ryzyka niewypłacalności przez faktora i często ubezpieczenia transakcji. Dodatkowo może występować prowizja del credere (0,1-1,5%). Wyższy koszt rekompensuje jednak pełne bezpieczeństwo – nie zwracasz zaliczki, gdy kontrahent nie zapłaci.
Od czego naliczane są odsetki – od zaliczki czy całej faktury?
Zależy od faktora. Korzystniejszy wariant to naliczanie odsetek od wypłaconej zaliczki (np. 85% faktury). Niektórzy faktorzy naliczają odsetki od 100% wartości faktury, mimo że wypłacają mniejszą kwotę. Sprawdź ten parametr przed podpisaniem umowy – różnica może być znacząca.
Czy koszty faktoringu można wrzucić w koszty firmy?
Tak. Prowizje i odsetki faktoringowe stanowią koszty uzyskania przychodu i pomniejszają podstawę opodatkowania. Dodatkowo VAT od usług faktoringowych (23%) podlega standardowemu odliczeniu u czynnych podatników VAT.
Co to jest okres tolerowanego opóźnienia?
To okres po terminie płatności faktury, w którym faktor czeka na zapłatę od kontrahenta bez dodatkowych konsekwencji dla Ciebie. Trwa zwykle 30-60 dni. W tym okresie mogą być naliczane podwyższone odsetki. Po jego upływie (w faktoringu niepełnym) musisz zwrócić zaliczkę.
Jak obniżyć koszty faktoringu?
Kluczowe sposoby: zwiększ obroty przekazywane do finansowania, wybierz faktoring niepełny (jeśli akceptujesz ryzyko), współpracuj z wiarygodnymi kontrahentami, negocjuj rezygnację z opłat jednorazowych, porównaj oferty minimum 3-4 faktorów, renegocjuj warunki po roku współpracy.
Czy warto płacić więcej za faktoring online?
Faktoring online nie musi być droższy – często jest porównywalny lub nawet tańszy od tradycyjnego, przy znacznie szybszej wypłacie (minuty zamiast dni). Wyższe stawki online dotyczą głównie mikrofaktoringu dla bardzo małych firm. Porównaj konkretne oferty – cena zależy od faktora, nie od kanału.
Porównaj oferty ponad 20 firm faktoringowych. Filtruj według prowizji, oprocentowania i opłat dodatkowych.
Porównaj oferty faktoringu
