Faktoring cichy – dyskretne finansowanie faktur bez wiedzy kontrahentów
Twój najważniejszy klient wystawia faktury z 60-dniowym terminem płatności. Potrzebujesz pieniędzy szybciej, ale nie chcesz, żeby dowiedział się o Twoim finansowaniu. Boisz się pytania: "Masz problemy finansowe?". Albo w umowie masz zakaz cesji i faktoring jawny po prostu nie wchodzi w grę. Faktoring cichy rozwiązuje oba problemy – finansujesz faktury, a kontrahent nic o tym nie wie.
Faktoring cichy to najdroższa forma faktoringu – koszty mogą sięgać 3-5% wartości faktury miesięcznie. Ale dla wielu firm jest jedyną opcją: gdy umowa zakazuje cesji, gdy relacja z klientem jest wrażliwa, lub gdy zależy na pełnej dyskrecji. Według szacunków branżowych, faktoring cichy stanowi około 10-15% rynku faktoringowego w Polsce.
Czym jest faktoring cichy
Faktoring cichy (nazywany też faktoringiem tajnym, niejawnym, ukrytym lub z cesją cichą) to rodzaj faktoringu, w którym kontrahent nie jest informowany o finansowaniu faktury przez firmę faktoringową. Z perspektywy Twojego klienta nic się nie zmienia – płaci na Twoje konto, w normalnym terminie. Tylko Ty wiesz, że pieniądze otrzymałeś wcześniej od faktora.
Forma faktoringu, w której finansowanie faktur odbywa się bez wiedzy i zgody kontrahenta (dłużnika). Kontrahent nie jest informowany o cesji wierzytelności i dokonuje płatności na konto faktoranta (Twojej firmy). Faktorant następnie rozlicza się z faktorem. W niektórych wariantach faktoringu cichego cesja w ogóle nie następuje – faktor udziela finansowania pod zabezpieczenie wierzytelności.
Faktoring cichy vs jawny – fundamentalna różnica
| Kryterium | Faktoring cichy | Faktoring jawny |
|---|---|---|
| Informowanie kontrahenta | Nie – kontrahent nic nie wie | Tak – kontrahent jest powiadomiony o cesji |
| Konto do wpłaty | Konto faktoranta (Twoje) | Konto faktora |
| Kto pilnuje płatności | Faktorant (Ty) | Faktor |
| Cesja wierzytelności | Cicha lub brak (pod zastaw) | Jawna – kontrahent wie |
| Koszt | Wyższy (większe ryzyko dla faktora) | Niższy |
| Zabezpieczenia | Często wymagane (pełnomocnictwo, zastaw) | Rzadziej wymagane |
| Ryzyko dla faktora | Wyższe (brak kontroli nad płatnością) | Niższe (płatność trafia do faktora) |
Jak działa faktoring cichy – krok po kroku
Krok 1: Dostarczasz towar lub wykonujesz usługę i wystawiasz fakturę z odroczonym terminem płatności (np. 45 dni). Na fakturze podajesz swoje normalne konto bankowe.
Krok 2: Kopię faktury przesyłasz do faktora z dyspozycją finansowania.
Krok 3: Faktor weryfikuje fakturę i w ciągu 24 godzin (lub szybciej) wypłaca Ci zaliczkę – zwykle 75-90% wartości faktury.
Krok 4: W terminie płatności kontrahent płaci na Twoje konto – nie wie o faktoringu.
Krok 5: Ty przelewasz otrzymane środki do faktora i rozliczasz się z prowizji oraz odsetek.
W faktoringu cichym faktor zwykle wymaga pełnomocnictwa do Twojego rachunku bankowego, na który wpływają płatności od kontrahentów. Dzięki temu może obserwować wpływy i w razie potrzeby (np. gdy nie rozliczysz się) sam pobrać należne środki. To zabezpieczenie pozwala faktorowi oferować finansowanie bez informowania kontrahenta.
Dlaczego faktoring cichy jest droższy
Faktoring cichy kosztuje więcej niż jawny z prostego powodu: faktor ponosi większe ryzyko.
Ryzyka faktora w faktoringu cichym
Brak kontroli nad płatnością: W faktoringu jawnym kontrahent płaci bezpośrednio faktorowi. W cichym – płaci Tobie. Faktor musi Ci zaufać, że przekażesz pieniądze.
Brak weryfikacji wierzytelności: Faktor nie może skontaktować się z kontrahentem i potwierdzić, że faktura jest bezsporna. Może się okazać, że kontrahent reklamuje towar i nie zamierza płacić.
Ryzyko podwójnego finansowania: Teoretycznie możesz tę samą fakturę przedstawić dwóm faktorom. W faktoringu jawnym to niemożliwe (kontrahent wie, komu płaci).
Trudniejsza windykacja: Gdy kontrahent nie płaci, faktor w faktoringu cichym ma ograniczone możliwości działania – nie może od razu windykować, bo kontrahent nie wie o cesji.
Faktoring cichy może kosztować 2-5% wartości faktury miesięcznie (vs 0,5-1,5% w jawnym). Przy fakturze 50 000 zł na 60 dni to różnica między 500 zł a 2 500 zł. Rozważ, czy dyskrecja jest warta tej ceny, czy może Twoje obawy przed faktoringiem jawnym są przesadzone.
Ile kosztuje faktoring cichy
Koszty faktoringu cichego są wyższe niż jawnego ze względu na zwiększone ryzyko faktora:
Struktura kosztów
| Element kosztu | Typowy zakres | Opis |
|---|---|---|
| Odsetki/prowizja dzienna | 0,07% – 0,15% dziennie | Główny koszt – naliczany od wartości faktury za każdy dzień finansowania |
| Prowizja przygotowawcza | 0 – 3% limitu | Jednorazowa opłata przy uruchomieniu |
| Zaliczka | 75% – 90% wartości faktury | Niższa niż w faktoringu jawnym (zwykle 80-95%) |
Przykładowa kalkulacja
Faktura 50 000 zł brutto, termin płatności 45 dni, zaliczka 80%.
Faktoring cichy:
Zaliczka: 40 000 zł
Odsetki: 50 000 zł × 0,08% × 45 dni = 1 800 zł
Koszt: 1 800 zł (3,6% wartości faktury)
Faktoring jawny (dla porównania):
Zaliczka: 45 000 zł (90%)
Prowizja: 0,5% × 50 000 zł = 250 zł
Odsetki: 45 000 zł × 7% × (45/365) = 388 zł
Koszt: 638 zł (1,28% wartości faktury)
Różnica: faktoring cichy kosztuje prawie 3× więcej niż jawny w tym przykładzie.
Koszty faktoringu cichego są negocjowalne i zależą od: wartości faktur, liczby kontrahentów, historii współpracy, zabezpieczeń. Stali klienci z dobrą historią mogą uzyskać stawki bliższe faktoringowi jawnemu.
Dla kogo faktoring cichy
Faktoring cichy ma sens w konkretnych sytuacjach – gdy korzyści z dyskrecji przewyższają wyższy koszt:
Umowa z zakazem cesji
Twój klient (np. sieć handlowa, podmiot publiczny) zawarł w umowie klauzulę zakazującą cesji wierzytelności. Faktoring jawny jest niemożliwy – cesja byłaby nieskuteczna lub naruszałaby umowę. Faktoring cichy omija ten problem – nie ma formalnej cesji (lub jest cicha, niedochodząca do wiedzy kontrahenta).
Branża budowlana szczególnie często spotyka zakaz cesji – większość przetargów publicznych (Skarb Państwa, samorządy) zawiera taką klauzulę. Faktoring cichy to standard finansowania dla wykonawców zamówień publicznych.
Wrażliwe relacje biznesowe
Masz kluczowego klienta, z którym budujesz długoterminową relację? Obawiasz się, że informacja o faktoringu zostanie odebrana jako "problemy finansowe"? Faktoring cichy chroni relację – klient płaci jak zawsze, nic się nie zmienia.
Freelancerzy i małe firmy usługowe
Jesteś grafikiem, programistą, konsultantem – pracujesz z klientami opartymi na zaufaniu? Informacja o cesji może budzić niepotrzebne pytania. Faktoring cichy pozwala finansować faktury bez naruszania tej relacji.
Firmy transportowe
Branża transportowa często korzysta z faktoringu cichego – zleceniodawcy (spedytorzy, firmy logistyczne) preferują dyskrecję w relacjach z podwykonawcami. Faktoring cichy jest standardem w TSL.
Szybkie finansowanie bez formalności
Faktoring cichy online (NFG, Finea, SMEO) oferuje wypłatę w 5-15 minut bez kontaktu z kontrahentem. Jeśli potrzebujesz pieniędzy "na już" i nie chcesz czekać na procedury faktoringu jawnego – cichy jest szybszy.
- Umowa z klientem zawiera zakaz cesji
- Obawiasz się reakcji klienta na informację o faktoringu
- Masz wrażliwą relację biznesową do ochrony
- Pracujesz w branży, gdzie dyskrecja jest normą (TSL, usługi)
- Potrzebujesz szybkiego finansowania bez formalności
- Klient to podmiot publiczny z przetargu
- Akceptujesz wyższy koszt za zachowanie dyskrecji
Kiedy faktoring cichy to zły wybór
Faktoring cichy nie zawsze jest optymalny – czasem lepiej wybrać jawny mimo obaw:
- Masz zakaz cesji w umowie
- Relacja z klientem jest wrażliwa
- Potrzebujesz dyskrecji
- Finansujesz sporadycznie, pojedyncze faktury
- Koszt jest akceptowalny vs korzyści
- Finansujesz regularnie i dużo (koszty rosną)
- Obawy o reakcję klienta są przesadzone
- Chcesz, żeby faktor monitorował płatności
- Kontrahent i tak wie o faktoringu (branżowa norma)
- Wolisz niższy koszt niż dyskrecję
Wiele firm niepotrzebnie boi się faktoringu jawnego. W rzeczywistości faktoring jest dziś standardowym narzędziem finansowym – korzysta z niego ponad 31 000 firm w Polsce. Informacja o cesji rzadko budzi negatywne reakcje. Zanim wybierzesz droższy faktoring cichy – rozważ, czy Twoje obawy są uzasadnione.
Zabezpieczenia w faktoringu cichym
Ze względu na wyższe ryzyko, faktorzy wymagają dodatkowych zabezpieczeń w faktoringu cichym:
Typowe zabezpieczenia
Pełnomocnictwo do rachunku bankowego: Faktor uzyskuje pełnomocnictwo do konta, na które wpływają płatności od kontrahentów. Może obserwować wpływy i w razie potrzeby pobrać należne środki.
Weksel in blanco: Standardowe zabezpieczenie – faktor może wypełnić weksel na kwotę należności w przypadku braku rozliczenia.
Poręczenie właściciela/wspólników: Osobiste poręczenie za zobowiązania firmy wobec faktora.
Zastaw na ruchomościach: Przy wyższych limitach faktor może wymagać zastawu na maszynach, pojazdach, zapasach.
Upoważnienie do windykacji: Faktor uzyskuje prawo do samodzielnej windykacji należności w przypadku braku rozliczenia.
W faktoringu cichym zabezpieczenia są normą, nie opcją. Nie traktuj ich jako przeszkody – to warunek uzyskania finansowania bez informowania kontrahenta. Dobre zabezpieczenie może nawet obniżyć prowizję.
Faktoring cichy a split payment (MPP)
Mechanizm podzielonej płatności (split payment) komplikuje faktoring cichy. Przy płatności split payment część kwoty (VAT) trafia na specjalny rachunek VAT, z którego środki mają ograniczone możliwości wypłaty.
Jak to wpływa na faktoring cichy
Niższa zaliczka: Faktorzy często obniżają zaliczkę do 75% (lub mniej) ze względu na "zamrożony" VAT na rachunku VAT.
Komplikacje przy rozliczeniu: Musisz osobno rozliczyć kwotę netto (wpływa na konto bieżące) i VAT (wpływa na rachunek VAT).
Wyższe koszty: Obsługa split payment generuje dodatkową pracę dla faktora, co przekłada się na wyższe prowizje.
W faktoringu jawnym kontrahent płaci bezpośrednio faktorowi – w tym na rachunek VAT faktora. Rozliczenie jest prostsze. Jeśli Twoi kontrahenci stosują obowiązkowy split payment (np. branża budowlana), rozważ faktoring jawny mimo preferencji dla cichego.
Firmy oferujące faktoring cichy
Faktoring cichy oferują głównie firmy faktoringowe online i wyspecjalizowani faktorzy pozabankowi:
Faktorzy online (MŚP, szybkie decyzje):
NFG – faktoring cichy online z wypłatą w 5 minut, limit 5 000-300 000 zł, dla firm od 1 dnia działalności.
SMEO – faktoring cichy z cesją cichą, 100% zaliczki (netto), decyzja w 5 minut.
Finea – faktoring cichy do 200 000 zł, wypłata w 1 godzinę, minimum formalności.
Monevia – faktoring cichy z promocyjnym oprocentowaniem, dla firm bez historii kredytowej.
Faktorzy pozabankowi (wyższe limity):
INDOS SA – faktoring cichy z limitem 30 000 – 5 000 000 zł, finansowanie faktur w EUR i USD, dla firm od 12 miesięcy.
Bibby Financial Services – faktoring cichy dla MŚP, elastyczne warunki, indywidualne podejście.
Większość banków i dużych faktorów bankowych (PKO Faktoring, Pekao Faktoring) preferuje faktoring jawny. Faktoring cichy jest domeną faktorów pozabankowych i firm online.
Jak uzyskać faktoring cichy
Procedura uzyskania faktoringu cichego jest zbliżona do jawnego, ale z dodatkowymi zabezpieczeniami:
Wymagane dokumenty
- Dokumenty rejestrowe firmy (KRS/CEIDG)
- Wyciągi bankowe za 3-6 miesięcy
- Faktury do sfinansowania
- Podpisane pełnomocnictwo do rachunku bankowego
- Weksel in blanco z deklaracją wekslową
- Poręczenie właściciela (opcjonalnie)
- Dokumenty dot. zabezpieczeń majątkowych (przy wyższych limitach)
Proces krok po kroku
Faktoring cichy online:
1. Rejestracja na platformie → 2. Weryfikacja przez Open Banking (minuty) → 3. Zgłoszenie faktury → 4. Decyzja algorytmiczna (minuty) → 5. Wypłata (5 minut – 24 godziny)
Faktoring cichy pozabankowy:
1. Wniosek + dokumenty → 2. Analiza finansowa (1-3 dni) → 3. Ustalenie zabezpieczeń → 4. Podpisanie umowy → 5. Uruchomienie (3-7 dni)
Sprawdź warunki faktoringu cichego u różnych faktorów. Porównaj prowizje, wymagane zabezpieczenia i czas wypłaty.
Porównaj oferty faktoringuFAQ – faktoring cichy
Czy kontrahent może się dowiedzieć o faktoringu cichym?
W normalnych okolicznościach – nie. Kontrahent płaci na Twoje konto, nie dostaje żadnych powiadomień. Może się dowiedzieć tylko jeśli: (1) sam powiesz, (2) faktor uruchomi windykację (przy braku rozliczenia z Twojej strony), (3) wystąpią problemy prawne. Dyskrecja jest główną zaletą faktoringu cichego.
Co się stanie, jeśli kontrahent nie zapłaci?
W faktoringu cichym zwykle obowiązuje regres – jeśli kontrahent nie zapłaci, Ty musisz zwrócić zaliczkę faktorowi. Faktor może również "ujawnić się" i rozpocząć windykację bezpośrednio od kontrahenta, ale to ostateczność. Dlatego faktoring cichy jest głównie dla sprawdzonych kontrahentów.
Czy faktoring cichy jest legalny przy zakazie cesji?
To zależy od konstrukcji. Niektóre formy faktoringu cichego nie są formalną cesją, lecz pożyczką pod zastaw wierzytelności – zakaz cesji nie ma wtedy zastosowania. Inne stosują "cesję cichą", która może być kwestionowana przy rygorystycznym zakazie. Skonsultuj z prawnikiem przy dużych kontraktach.
O ile faktoring cichy jest droższy od jawnego?
Typowo 2-3× droższy. Faktoring jawny kosztuje 0,5-1,5% wartości faktury miesięcznie, cichy 2-5%. Różnica wynika z wyższego ryzyka dla faktora (brak kontroli nad płatnością, trudniejsza weryfikacja).
Czy mogę przejść z faktoringu cichego na jawny?
Tak, większość faktorów oferuje taką możliwość. Jeśli relacja z kontrahentem się ustabilizuje i obawy okażą się bezpodstawne – możesz przejść na tańszy faktoring jawny. Niektórzy faktorzy oferują też model mieszany: cichy dla wrażliwych klientów, jawny dla pozostałych.
Czy faktoring cichy wpływa na moją zdolność kredytową?
Faktoring cichy nie jest raportowany do BIK w standardowy sposób – nie pojawia się jako kredyt. Jednak faktor może sprawdzić Twoją historię w BIK i bazach dłużników. Niektóre firmy oferują faktoring cichy nawet dla firm z niekorzystnymi wpisami – pod warunkiem odpowiednich zabezpieczeń.
Jaka jest minimalna kwota faktury w faktoringu cichym?
Zależy od faktora: od 200 zł (NFG) do 1 000 zł (większość). Niektóre firmy określają minimalny limit finansowania (np. 30 000 zł łącznie), w ramach którego możesz finansować faktury o dowolnej wartości.
Czy mogę finansować faktury w walutach obcych (EUR, USD)?
Tak, wielu faktorów (INDOS, niektóre firmy online) oferuje faktoring cichy w EUR i USD. To przydatne dla firm współpracujących z zagranicznymi kontrahentami, którzy nie muszą wiedzieć o finansowaniu.
Faktoring cichy pozwala finansować faktury bez wiedzy kontrahentów. Porównaj oferty i znajdź najlepsze warunki dla swojej firmy.
Porównaj oferty faktoringu
