Faktoring eksportowy – finansowanie i zabezpieczenie sprzedaży zagranicznej
Eksportujesz towary do Niemiec, Francji czy Czech i musisz czekać 60-90 dni na zapłatę? Zagraniczny kontrahent może nie zapłacić, a windykacja za granicą to koszmar prawny i finansowy? Faktoring eksportowy rozwiązuje oba problemy – dostajesz pieniądze natychmiast po wysyłce, a ryzyko niewypłacalności może przejąć faktor.
Faktoring eksportowy to finansowanie faktur wystawianych zagranicznym kontrahentom. Eksporter otrzymuje do 90% wartości faktury w ciągu 24 godzin, zamiast czekać 60-120 dni na płatność z zagranicy. W wariancie pełnym (bez regresu) faktor przejmuje również ryzyko niewypłacalności zagranicznego odbiorcy – kluczowe zabezpieczenie w handlu międzynarodowym.
Czym jest faktoring eksportowy
Faktoring eksportowy to rodzaj faktoringu międzynarodowego przeznaczony dla firm sprzedających towary lub usługi za granicę. Polega na cesji wierzytelności z faktur eksportowych na faktora, który finansuje eksportera i – w zależności od wariantu – może przejąć ryzyko niewypłacalności zagranicznego odbiorcy.
Usługa finansowa dla eksporterów polegająca na wykupie przez faktora nieprzeterminowanych faktur wystawionych zagranicznym kontrahentom. Eksporter otrzymuje zaliczkę (80-90% wartości faktury) natychmiast po wysyłce towaru, a pozostałą część po zapłacie przez zagranicznego odbiorcę. Faktoring eksportowy może obejmować również ubezpieczenie należności i zarządzanie windykacją międzynarodową.
Faktoring eksportowy vs krajowy – kluczowe różnice
| Kryterium | Faktoring eksportowy | Faktoring krajowy |
|---|---|---|
| Kontrahent | Zagraniczny (poza Polską) | Krajowy (Polska) |
| Waluta | EUR, USD, GBP, inne | Głównie PLN |
| Ryzyko kursowe | Tak – wymaga zabezpieczenia | Brak |
| Terminy płatności | Dłuższe (60-120 dni typowe) | Krótsze (30-60 dni typowe) |
| Windykacja | Trudniejsza – prawo zagraniczne | Łatwiejsza – prawo polskie |
| Weryfikacja kontrahenta | Bardziej złożona | Prostsza (polskie bazy) |
| Koszt | Wyższy (więcej ryzyk) | Niższy |
Jak działa faktoring eksportowy – krok po kroku
Krok 1: Eksportujesz towar lub usługę do zagranicznego kontrahenta i wystawiasz fakturę w walucie obcej (np. EUR) z odroczonym terminem płatności (np. 60 dni).
Krok 2: Fakturę wraz z dokumentami transportowymi (CMR, konosament, list przewozowy) przesyłasz do faktora.
Krok 3: Faktor weryfikuje zagranicznego kontrahenta (wiarygodność, historia płatności, sytuacja finansowa) i potwierdza przyjęcie faktury do finansowania.
Krok 4: Faktor wypłaca Ci zaliczkę – zwykle 80-90% wartości faktury – w ciągu 24-48 godzin, w PLN lub walucie faktury.
Krok 5: Faktor monitoruje płatność i w razie potrzeby kontaktuje się z zagranicznym kontrahentem.
Krok 6: Po otrzymaniu płatności od kontrahenta faktor wypłaca Ci pozostałą część (10-20%) pomniejszoną o prowizję i odsetki.
W faktoringu eksportowym faktor wymaga dokumentów potwierdzających wysyłkę towaru: CMR (transport drogowy), konosament (transport morski), AWB (transport lotniczy). Dokumenty te potwierdzają, że towar został dostarczony i faktura jest zasadna.
Rodzaje faktoringu eksportowego
Faktoring eksportowy występuje w kilku wariantach, różniących się zakresem usług i podziałem ryzyka:
Faktoring eksportowy niepełny (z regresem)
Najprostsza i najtańsza forma. Faktor finansuje faktury, ale ryzyko niewypłacalności zagranicznego kontrahenta pozostaje po Twojej stronie. Jeśli kontrahent nie zapłaci – musisz zwrócić zaliczkę.
Dla kogo: Eksporterzy z wieloletnimi, sprawdzonymi kontrahentami, niskie ryzyko niewypłacalności.
Koszt: Niższy (brak składki ubezpieczeniowej).
Faktoring eksportowy pełny (bez regresu)
Faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności zagranicznego kontrahenta. Jeśli kontrahent nie zapłaci – to problem faktora, nie Twój. Wymaga ubezpieczenia należności (przez faktora lub z Twojej polisy).
Dla kogo: Eksporterzy wchodzący na nowe rynki, nowi kontrahenci, rynki o wyższym ryzyku.
Koszt: Wyższy (zawiera ubezpieczenie należności).
Szczegóły: faktoring pełny i faktoring niepełny.
Faktoring eksportowy w systemie dwóch faktorów
W transakcję zaangażowani są dwaj faktorzy: eksportowy (w Polsce) i importowy (w kraju kontrahenta). Faktor importowy ocenia wiarygodność odbiorcy, przejmuje ryzyko i inkasuje należność. Rozlicza się z faktorem eksportowym, który z kolei rozlicza się z Tobą.
Zalety: Lokalna znajomość rynku, skuteczniejsza windykacja, lepsza ocena ryzyka.
Dla kogo: Eksport na rynki egzotyczne, duże transakcje, nowi kontrahenci.
System dwóch faktorów jest stosowany przez członków międzynarodowych organizacji faktoringowych (FCI – Factors Chain International). Polscy faktorzy współpracują z faktorami korespondentami w ponad 90 krajach świata.
Ile kosztuje faktoring eksportowy
Koszty faktoringu eksportowego są wyższe niż krajowego ze względu na dodatkowe ryzyka (kursowe, polityczne, trudniejsza windykacja):
Struktura kosztów
| Element kosztu | Typowy zakres | Opis |
|---|---|---|
| Prowizja faktoringowa | 0,5% – 3% wartości faktury | Zależy od rynku, kontrahenta, wolumenu |
| Odsetki za finansowanie | EURIBOR/LIBOR + 2-5% rocznie | Dla EUR/USD; dla PLN – WIBOR + marża |
| Ubezpieczenie należności | 0,3% – 1% wartości (faktoring pełny) | Tylko przy faktoringu bez regresu |
| Opłata za weryfikację kontrahenta | 50 – 300 zł jednorazowo | Za każdego nowego kontrahenta |
| Zaliczka | 80% – 90% wartości faktury | Zależy od kontrahenta i rynku |
Przykładowa kalkulacja
Faktura eksportowa 20 000 EUR, termin płatności 60 dni, kurs EUR/PLN 4,30, faktoring pełny.
Wartość w PLN: 86 000 zł
Zaliczka (90%): 77 400 zł (18 000 EUR)
Prowizja (1,5%): 1 290 zł
Odsetki (EURIBOR 3% + 3% marża = 6% rocznie): 77 400 zł × 6% × (60/365) = 764 zł
Ubezpieczenie (0,5%): 430 zł
Łączny koszt: 2 484 zł (2,89% wartości faktury)
Koszt 2-3% wartości faktury wydaje się wysoki, ale rozważ alternatywy: czekanie 60-90 dni na płatność, ryzyko wahań kursowych, ryzyko niewypłacalności zagranicznego kontrahenta, koszty windykacji międzynarodowej (5-25% wartości). Faktoring eksportowy to często tańsza i bezpieczniejsza opcja.
Korzyści faktoringu eksportowego
Faktoring eksportowy oferuje więcej niż samo finansowanie:
Natychmiastowa płynność finansowa
Otrzymujesz 80-90% wartości faktury w ciągu 24-48 godzin od wysyłki – zamiast czekać 60-120 dni. Możesz opłacać dostawców, wypłacać pensje, realizować kolejne zamówienia bez zatorów płatniczych.
Ochrona przed ryzykiem kursowym
Faktoring pozwala otrzymać środki szybko – gdy kurs jest korzystny. Nie musisz czekać 90 dni, ryzykując niekorzystne zmiany kursu EUR/PLN czy USD/PLN. Niektórzy faktorzy oferują też przewalutowanie po gwarantowanym kursie.
Ochrona przed niewypłacalnością (faktoring pełny)
W faktoringu pełnym faktor przejmuje ryzyko, że zagraniczny kontrahent nie zapłaci. To kluczowe zabezpieczenie – windykacja za granicą jest kosztowna, czasochłonna i często nieskuteczna.
Profesjonalna weryfikacja kontrahentów
Faktor sprawdza zagranicznych odbiorców w międzynarodowych bazach (Dun & Bradstreet, Creditreform, Coface). Dostajesz informację, czy kontrahent jest wiarygodny – zanim wyślesz towar.
Obsługa windykacji międzynarodowej
Gdy kontrahent się spóźnia – faktor zajmuje się monitowaniem i windykacją. Ma doświadczenie, znajomość prawa i kontakty w kraju kontrahenta. Ty nie musisz szukać zagranicznej kancelarii prawnej.
Faktoring eksportowy pozwala oferować długie terminy płatności (60-90-120 dni) bez narażania płynności finansowej. To kluczowy argument w negocjacjach z zagranicznymi odbiorcami, którzy oczekują kredytu kupieckiego.
Dla kogo faktoring eksportowy
Faktoring eksportowy sprawdza się szczególnie w tych sytuacjach:
Eksporterzy z długimi terminami płatności
Jeśli Twoi zagraniczni kontrahenci wymagają 60, 90 czy 120 dni kredytu kupieckiego – faktoring pozwala zaoferować te warunki bez utraty płynności.
Firmy wchodzące na nowe rynki
Planujesz ekspansję do Niemiec, Francji, Czech czy dalej? Faktoring eksportowy pełny chroni przed ryzykiem niewypłacalności nowych, nieznanych kontrahentów.
MŚP z ograniczonym kapitałem obrotowym
Duże korporacje mogą czekać na płatność z zagranicy miesiącami. Małe i średnie firmy – nie. Faktoring eksportowy zapewnia gotówkę na bieżącą działalność.
Branże z wysoką wartością transakcji
Producenci maszyn, urządzeń, komponentów motoryzacyjnych, mebli – gdy pojedyncza transakcja to dziesiątki lub setki tysięcy euro, faktoring stabilizuje przepływy finansowe.
Firmy z sezonowością eksportu
Eksport ma szczyty i dołki? Faktoring pozwala finansować działalność w okresach niższych wpływów, gdy płatności za wcześniejsze dostawy jeszcze nie nadeszły.
- Eksportujesz towary lub usługi poza Polskę
- Wystawiasz faktury z odroczonym terminem (30-120 dni)
- Chcesz otrzymać płatność szybciej niż termin na fakturze
- Potrzebujesz zabezpieczenia przed niewypłacalnością kontrahenta
- Planujesz ekspansję na nowe rynki zagraniczne
- Chcesz oferować długie terminy płatności bez utraty płynności
- Obawiasz się ryzyka kursowego przy długim oczekiwaniu na płatność
Faktoring eksportowy a ryzyko kursowe
W handlu zagranicznym ryzyko kursowe jest realne. Faktura wystawiona w EUR przy kursie 4,40 może być zapłacona 90 dni później przy kursie 4,20 – tracisz 4,5% wartości.
Jak faktoring eksportowy pomaga
Szybka wypłata: Otrzymujesz 90% wartości w ciągu 24-48 godzin – przy aktualnym kursie. Nie czekasz 90 dni na płatność, ryzykując zmianę kursu.
Przewalutowanie: Niektórzy faktorzy oferują wypłatę w PLN po gwarantowanym kursie lub forward. Wiesz dokładnie, ile otrzymasz.
Konto walutowe: Możesz otrzymać zaliczkę w EUR/USD na konto walutowe i sam decydować o momencie przewalutowania.
Kurs może się zmienić na Twoją korzyść lub niekorzyść. Faktoring eksportowy daje Ci szybki dostęp do środków i możliwość decyzji – czy przewalutować teraz, czy trzymać w walucie. Przy długim oczekiwaniu na płatność tej kontroli nie masz.
Firmy oferujące faktoring eksportowy
Faktoring eksportowy oferują głównie duże banki i wyspecjalizowani faktorzy międzynarodowi:
Faktorzy bankowi:
PKO Faktoring – faktoring eksportowy pełny i niepełny, obsługa w EUR, USD, GBP, współpraca z faktorami korespondentami w ramach FCI.
Pekao Faktoring – kompleksowa obsługa eksportu, automatyczne limity, integracja z bankowością transakcyjną.
Santander Factoring – faktoring eksportowy w ramach globalnej sieci Santander, obsługa głównych walut.
mFaktoring (mBank) – faktoring eksportowy dla klientów korporacyjnych, obsługa w EUR i USD.
Faktorzy wyspecjalizowani:
KUKE Finance (Grupa PFR) – specjalizacja w faktoringu eksportowym, współpraca z KUKE (ubezpieczenia eksportowe), obsługa rynków o podwyższonym ryzyku.
Coface Poland Factoring – faktoring eksportowy pełny z ubezpieczeniem Coface, dostęp do globalnej bazy informacji o kontrahentach.
Bibby Financial Services – faktoring eksportowy dla MŚP, elastyczne podejście, obsługa w EUR.
INDOS SA – faktoring eksportowy z limitem do 5 mln zł, finansowanie w EUR i USD.
Wybierając faktora eksportowego, zwróć uwagę na: doświadczenie na Twoich rynkach docelowych, obsługiwane waluty, współpracę z faktorami korespondentami, możliwość ubezpieczenia należności, czas wypłaty zaliczki.
Jak uzyskać faktoring eksportowy
Procedura jest bardziej złożona niż przy faktoringu krajowym ze względu na weryfikację zagranicznych kontrahentów:
Wymagane dokumenty
- Dokumenty rejestrowe firmy (KRS/CEIDG)
- Sprawozdania finansowe za ostatnie 2-3 lata
- Lista kontrahentów zagranicznych do objęcia faktoringiem
- Umowy handlowe z kontrahentami (warunki płatności, Incoterms)
- Przykładowe faktury eksportowe
- Dokumenty transportowe (CMR, konosamenty)
- Historia współpracy z kontrahentami (jeśli istnieje)
Proces krok po kroku
1. Wniosek i analiza: Składasz wniosek z dokumentami. Faktor analizuje Twoją firmę i kontrahentów (3-7 dni).
2. Weryfikacja kontrahentów: Faktor sprawdza zagranicznych odbiorców w międzynarodowych bazach, ustala limity kredytowe (1-5 dni na kontrahenta).
3. Oferta i negocjacje: Otrzymujesz ofertę z warunkami (prowizja, zaliczka, limity). Negocjujesz warunki.
4. Umowa ramowa: Podpisujesz umowę faktoringu eksportowego określającą zasady współpracy.
5. Finansowanie: Po każdej wysyłce przesyłasz fakturę i dokumenty transportowe. Faktor wypłaca zaliczkę w ciągu 24-48 godzin.
Uruchomienie faktoringu eksportowego trwa zwykle 2-4 tygodnie (weryfikacja firmy i kontrahentów). Po uruchomieniu każda kolejna faktura jest finansowana w ciągu 24-48 godzin. Dla nowych kontrahentów potrzebna jest dodatkowa weryfikacja (1-5 dni).
Faktoring eksportowy a ubezpieczenie należności
W faktoringu eksportowym pełnym należności muszą być ubezpieczone. Są dwa modele:
Ubezpieczenie przez faktora
Faktor sam ubezpiecza należności (np. w KUKE, Coface, Euler Hermes). Koszt ubezpieczenia jest wliczony w prowizję. Ty nie musisz mieć własnej polisy.
Wykorzystanie Twojej polisy
Jeśli masz ubezpieczenie należności eksportowych (np. polisę KUKE) – faktor może z niej skorzystać. Warunek: polisa musi dopuszczać cesję na faktora. Dzięki temu koszty faktoringu mogą być niższe.
Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE) oferuje ubezpieczenie należności eksportowych, szczególnie na rynkach o podwyższonym ryzyku. KUKE Finance (spółka Grupy PFR) łączy faktoring z ubezpieczeniem KUKE – idealne rozwiązanie dla eksporterów na rynki Wschodnie czy pozaeuropejskie.
FAQ – faktoring eksportowy
Jakie waluty obsługuje faktoring eksportowy?
Głównie EUR, USD, GBP, CHF. Niektórzy faktorzy obsługują też CZK, SEK, NOK, DKK. Egzotyczne waluty są trudniejsze – skontaktuj się z faktorem. Zaliczkę możesz otrzymać w walucie faktury lub w PLN (po przewalutowaniu).
Czy faktoring eksportowy jest dostępny dla małych firm?
Tak. KUKE Finance, Bibby Financial Services, INDOS SA obsługują MŚP eksportujące. Minimalne wymagania to zwykle: 12 miesięcy działalności, pełna księgowość, regularny eksport. Limity startowe od 100 000 zł.
Co jeśli zagraniczny kontrahent nie zapłaci?
Zależy od rodzaju faktoringu. W faktoringu niepełnym (z regresem) – musisz zwrócić zaliczkę faktorowi. W faktoringu pełnym (bez regresu) – faktor przejmuje ryzyko i sam dochodzi należności lub korzysta z ubezpieczenia. To główna różnica między wariantami.
Jak długo trwa weryfikacja zagranicznego kontrahenta?
Od 1 do 5 dni roboczych, zależnie od kraju i dostępności informacji. Kontrahenci z UE, USA, UK są weryfikowani szybciej. Rynki egzotyczne wymagają więcej czasu. Po pierwszej weryfikacji kontrahent jest "w systemie" i kolejne faktury są finansowane szybko.
Czy mogę mieć faktoring eksportowy i krajowy jednocześnie?
Tak. Wielu eksporterów korzysta z obu form. Możesz mieć jednego faktora obsługującego oba rodzaje lub dwóch różnych faktorów. Ważne, żeby umowy nie kolidowały (np. cesja globalna vs selektywna).
Jakie dokumenty są potrzebne do finansowania pojedynczej faktury?
Faktura eksportowa, dokument transportowy (CMR, konosament, AWB), ewentualnie potwierdzenie dostawy (POD). Niektórzy faktorzy akceptują też fakturę proforma z późniejszym dosłaniem dokumentów.
Czy faktoring eksportowy wpływa na relacje z kontrahentami?
W faktoringu jawnym – kontrahent wie o cesji i płaci faktorowi. W handlu międzynarodowym faktoring jest standardem i rzadko budzi negatywne reakcje. Faktoring cichy eksportowy też jest możliwy, ale droższy i mniej popularny.
Na jakie rynki mogę eksportować z faktoringiem?
Większość faktorów obsługuje eksport do UE, USA, UK, Szwajcarii bez ograniczeń. Rynki o podwyższonym ryzyku (Rosja, Ukraina, kraje azjatyckie, afrykańskie) wymagają indywidualnej oceny i często faktoringu pełnego z ubezpieczeniem KUKE.
Faktoring eksportowy daje gotówkę w 24h zamiast 60-90 dni oczekiwania. Porównaj oferty i znajdź faktora dla swojego eksportu.
Porównaj oferty faktoringu
